Fietsen boven de wolken over de 'Avenida de los Volcanos'



Ecuador ligt op het middelpunt van de aarde, op de evenaar, oftewel de 0-Meridiaan. Precies op deze plek laten we een rauw ei op een spijker balanceren, het voelt magisch! We fietsen boven de wolken over de “Avenue de los Volcanos”, overnachten bij een traditioneel gezien en de culinaire specialiteit is hier gegrilde cavia!

ECUADOR IN HET KORT
Het land heeft 3 gezichten. De ruggegraat, beter nog de nekwervel van het Andesgebergte heeft pieken van meer dan 6000 meter. Deze Andesstrook onderscheidt zich in een oostelijk en westelijk deel. Daarbinnen bevindt zich een centrale vallei van ongeveer 50 km breed. Deze vallei varieert in hoogte van 2400 – 3700 meter (hoezo vallei??), is ongeveer 400 km lang en wordt ook wel “Avenue der Vulkanen” genoemd. Hier bevinden zich meer dan 50 vulkaantoppen! De hoogste is de Chimborazo (6110m), dan volgt de Cotapaxi met 5897m. Acht vulkanen zijn nog actief. Ongeveer 50% van de bevolking woont in deze hooggelegen vallei die ontsloten wordt door de Panamericana. Het tweede gezicht is de Costa, een laagland met suikerrietplantages, bananenplantages en tevens met een woestijn (gedeeltelijk). Het derde gezicht is de Oriente, dit gebied ligt ten Oosten van de Centrale Cordillera en heeft een jungleklimaat. Eigenlijk zijn er drie totaal verschillende landschapsstroken van Noord naar Zuid op een korte afstand van elkaar. Een land met een bijzondere landschapsvariatie! De meerderheid van de Ecuadoriaanse bevolking behoort tot de indigena’s. Een land met een grote variatie in landschap en cultuur!

De beroemde Galapagos vulkaaneilanden, die ook tot Ecuador behoren, bevinden zich zo’n 1000 km ten Westen van Ecuador. Hier vind je een unieke dierenwereld. Dit onderdeel slaan wij over, je kunt niet alles zien.

MITAD DEL MUNDO, HET MIDDELPUNT VAN DE AARDE
Het is prachtig weer, de zon staat hoog aan de hemel, zeker hier, waar de zon het hele jaar door loodrecht op de aarde staat. Op weg naar Mitad del Mundo zien we stukjes toppen van vulkanen, voortkomend uit de wolken en verlicht door de zon. Wat een schouwspel, onze dag kan al niet meer stuk!

We zijn op Latitude 0 graden, 00’, 00’’. De evenaar, de 0-Meridiaan, die Ecuador doorkruist van Oost naar West en andersom. Een bijzondere plek op aarde, die je zeker als sociaal geograaf (j) moet hebben gezien en gevoeld.

De Fransman Charles Marie de la Condamine heeft tijdens zijn expeditie in 1736 de 0-Meridiaan vastgesteld. Op deze plek vind je nu groot monument met een wereldbol en tevens de nodige souvenirwinkels en horecagelegenheden. Toch blijkt zijn meting niet te kloppen! Ongeveer 200 m verderop bevindt zich namelijk het ware “Pad van de Zon”. Sinds het GPS (Global Positioning System) bestaat, is bewezen dat DEZE lijn de daadwerkelijke evenaar is. Het Andesvolk bouwde in eerdere tijden in het verlengde van de evenaar een observatorium, waarmee ze exacte metingen konden doen. Het mooie is, dat de enige vulkaan die op de evenaar ligt, zich in Ecuador bevindt. De echte evenaar was allang berekend, voordat de Fransman op expeditie ging. De ECHTE plek is indrukwekkender.

Rondom deze plek is een klein interessant openlucht (antropologisch) museum opgezet. Ecuador in een notendop, waarbij je iets kunt leren over hoe de bergbevolking leeft en leefde. Er is ook aandacht voor de amazonebewoners en momenteel wordt het onderdeel Galapagoseilanden toegevoegd. Bovendien kun je hier aan den lijve en met eigen ogen ervaren dat zich HIER de evenaar bevindt. Hoe dan?

BALANCEREN VAN EEN RAUW EI OP EEN SPIJKER
Precies op de evenaar kun je een rauw ei op een spijker laten balanceren. Dat lukt je thuis niet, laat staan met een hardgekookt ei, probeer het zelf maar eens! Een ander bewijs is het laten aflopen van water. Als je water in een spoelbak laat aflopen, vloeit dit water thuis met de klok mee door de gootsteen (blaadjes in het water laten dat zien). Op het zuidelijk halfrond, in dit geval 3 meter verderop aan de andere kant van de 0-meridiaan, loopt het water af tegen de klok in. En zet je de spoelbak precies op de evenaar, loopt het water loodrecht naar beneden! Het lijkt wel een wonder, ti-ta-tovenaar.

Voordat we de test der testen ondergaan, mogen we ons nog even junglebewoner voelen en blazen we een kleine speer door een twee meter lange bamboestok met als raakvlak een cactus. Het lukt! Gerrit moet daarvoor wel een hoofdtooi met veren opzetten. Interessant om te zien en te horen hoe Amazonebewoners jagen. Scalperen deden ze eerder ook, dat is nu verboden. In de kleine expositieruimte zie je diverse soorten slangen en zelfs een scalp van een 12jarige jonge. Het ziet er liguber uit, want zijn hoofd is gekrompen tot grootte van een apenkop.



En dan komt het moment supreme. Voor me zie ik een spijker op een grote standaard, daarnaast ligt een rauw ei. Ik overtuig me van de echtheid van dit ei en probeer het eitje te draaien. Hij draait niet, dwz. het ei is daadwerkelijk rauw! Met grote concentratie, staande op de evenaar hou ik het ei tussen mijn handen en probeer het evenwichtspunt te vinden, dat duurt even. Beetje naar voren, beetje naar achteren, iets naar links en iets naar rechts en opeens…… JA, het eitje staat op de spijker, het is niet te geloven, ik voel me net een klein kind, die een wereldwonder ziet! Gerrit maakt foto’s en de rest van de groep ook, want tot op dat moment is het nog niemand gelukt! Ik ben apetrots en wordt door de anderen gefotografeerd, uiteraard met ei! En deze wereldse prestatie blijft niet onbeloond, ik ontvang een prachtig certificaat! Leuk voor mijn toekomstige unieke CV.
Een andere test. Als je precies de evenaarlijn volgt, heb je een perfecte balans. Met onze ogen dicht lopen we precies over de lijn, zonder te schommelen of uit het evenwicht te geraken. Je voelt in je lichaam, dat de weerstand wegvalt, waardoor je precies in balans bent, een heel apart gevoel. Ga je 3 meter verderop staan en volg je een parallele weg, lukt het je niet! Precies hetzelfde gebeurt er als je een krachttest doet. Ik duw mijn armen naar boven en Gerrit probeert ze naar beneden te duwen, dat lukt niet zomaar. Als je op de evenaar gaat staan en je doet dezelfde oefening, vervalt je weerstand en kun je de armen van de ander zomaar naar beneden drukken, de kracht valt weg. Een hele aparte ervaring, vooral omdat je deze plek kunt voelen.


ACCLAMATISEREN IN QUITO
We zijn in 1,5 uur van Panama City naar Quito/Ecuador gevlogen. Quito ligt op ongeveer 2800 meter hoogte en is daarom perfect om tet acclamatiseren m.b.t. de grote landschappelijke hoogten waarin we gaan fietsen. Quito is een mooie koloniale stad. Het toeristisch centrum is niet in het historische centrum gesitueerd, maar in een ander gedeelte van de stad. Hier vindt de toerist alles wat zijn hartje begeert. Hotels in allerlei prijsklassen, restaurants, internetcafe’s, kroegen en veel kleinschalige bedrijvigheid voor wandelexpedities naar vulkanen, mountainbiken, rafting, jungletochten enz. Wij verblijven 6 nachten in deze toeristenwijk. IMG_8252.JPG
Het is groot feest, want Ecuador heeft de 1e wedstrijd gewonnen tijdens het WK Voetbal. Overal zien we Ecuadorianen in gele t-shirts dansen, hossen en zwaaien. De auto’s, die hun claxons in een tuut, tuut, tuuuuut ritme laten horen, rijden door de straten van deze wijk en ze worden regelmatig heen en weer geschommeld door de enthousiaste fans! Een mooi tafereel.


WAT IS HOOGTEZIEKTE?
Eigenlijk is het zo dat pas na 3.500 meter last kunt krijgen van hoogteziekte. Vanaf 5000 meter kan het levensgevaarlijk zijn. Artsen schrijven voor dat je vanaf 3000 meter hoogte maximaal 1000 meter per week zou moeten stijgen. Het lichaam heeft dan voldoende tijd om rode bloedlichaampjes aan te maken. Deze zorgen voor het transport van zuurstof door je lichaam. Er is medicatie tegen hoogteziekte, echter bijkomend nadeel is, dat je dan de symptomen niet goed voelt, voor onze geen optie. Sommige mensen hebben er weinig last van en anderen meer, ook daar kun je weinig aan doen. Het motto is langzaam omhoog gaan en voel je je niet goed, moet je weer afdalen. Verder is het bij goed getrainde sporters zo, dat ze wellicht te snel naar boven klimmen, vanwege hun goede conditie. Gerrit heeft nauwelijks tot geen last in ik ben iets vaker buiten adem en voel me wat slapper, maar het wordt van dag tot dag beter en nu (na een week) heb ik de kracht weer terug. Echte hoge passen hebben we nog niet gehad, dus symptomen als hoofdpijn, desorientatie, versnelde hartkloppingen of overgeven blijven uit. In Peru zullen we hogere bergen befietsen….



FIETSEN LANGS DE AVENUE DER VULKANEN
En dan zijn we er klaar voor! We fietsen de stad uit, er is een bikelane, maar die is al na 1 km in het niets verdwenen. We bewegen ons over trottoirs, zolang als het kan, stappen regelmatig af om onze wielen te sparen vanwege de hoge trottoirbanden. En dan zitten we op de Panamericana. De weg naar het Zuiden, de Weg der Vulkanen, die we een tijd gaan volgen. Onze buren zijn stinkende bussen, trucks, auto’s, ijscoverkopers, fietsers, loslopende irritante honden enz. Het is vergelijkbaar met Centraal Amerika, regelmatig wordt je gedoopt in zwarte dieseldampen, ze gebruiken hier nl. goedkope benzine. Je probeert je adem in de houden, maar dat is nogal lastig als je stijgt. Toch is het goed fietsen, want de wegen zijn breed en het verkeer is een minder druk en agressief dan in Centraal Amerika. In opperste concentratie verlaten we Quito en zijn al na de eerstbeste stijging buiten adem. Je merkt het meteen, het voelt alsof je pas begonnen bent met fietsen. Je herstelt wel snel, want we zijn inmiddels al ruim een jaar op pad. De eerste langdurige stijging naar uiteindelijk 3500 meter blijft wennen. Normaal gesproken zet je nog even aan bergop, beetje tempo maken, maar hier voel je je slap, alsof je krachten zijn weggevallen. Hoe ga je hiermee om? Gewoon langzamer fietsen en vaker pauzeren. De route doet veel goed, regelmatig zien we een klein topje van de vulkanen, een prachtig gezicht. Uiteindelijk bereiken we de pas en fietsen we 1 km offroad om bij een prachtig hostel, temidden van vulkanen te verblijven. Tot onze verbazing blijven hartkloppingen uit en hebben we ook geen hoofdpijn of andere symptomen van hoogteziekte.


Door de bergvallei van de Andes is het eigenlijk alleen maar mogelijk de Panamericana volgen. Het is bewolkt, waardoor de grootse vulkanen zich een beetje te vaak voor ons verstoppen, maar als het licht op een klein stukje top valt, zie je pas hoe ontzetttend hoog ze zijn. Je bevind je al op zo’n 2800-3000 meter en dan nog steeds grote bergketens om je heen van 5-6000 meter, overweldigend. Je voelt je erg klein op zo’n moment.IMG_8436.JPG Onderweg bezoeken we een indigena markt in Saquisili. De bergbewoners komen hier bijeen om hun handel te verkopen en zelf produkten te kopen. De vrouwen dragen prachtige kleding, bestaande uit een velgekleurde poncho, een rok net boven de knie, wollen leggings en een ‘tiroler’ hoedje. Ze dragen goudkleurige kralen, hebben mooie ronde gezichten met appelwangetjes. Op de markt is van alles te koop. Allerlei groenten, fruit, dieren, vruchtensappen, kruiden enz. De markt is in de dorpen nog steeds het commerciele centrum van vraag en aanbod. Je ziet ook kleinhandelaren in zonnebrillen, antennes en stopcontacten, snoepjes enz. Uiteraard ook hier, net als in Centraal Amerika, kom je kinderen tegen die schoenen willen poetsen, meisjes van 4-5 jaar oud met een klein mandje met snoepjes, bloemen of ander klein verkoopspul. De verschillen tussen arm en rijk zijn duidelijk zichtbaar op straat. Terwijl een ijscoverkoper met een klein zelfgemaakt karretje schaafijs met siroop verkoopt, rijdt er voor zijn neus een 4WheelDrive auto langs van het nieuwste merk.

Na Riobamba, een grote stad aan de Panamericana wordt het echt rustiger op de weg. Vanaf Riobamba kun je de toeristentrein naar Alausi nemen. Je mag dan boven op het dak van de trein zitten om het landschap volledig in je op te kunnen nemen. Deze bewegende rups gaat uiteraard niet snel, anders zou je van de trein afwaaien. Aangezien wij voor 90% dezelfde route volgen, gaan we fietsen. In de nietszeggende plaats Guamote is 1 hotel en de man is verre van vriendelijk. Hij lacht ons op een vernederende wijze uit, als we vragen of we de kamer mogen zien. Volgens hem zijn de kamers bonito en is er agua caliente! Maar onze ervaring leert, dat er vaak geen warm water is, de kamer helemaal niet bonito is en aangezien we het koud hebben, willen we weten of het waar is. Uiteindelijk wil hij toch de kamer laten zien, en jawel het water is verre van warm na 7 minuten testen! De prijs is ook hoog, een andere kamer is goedkoper, maar daar wil een hond nog niet in slapen. De man wil verder ook geen kant op. We denken: bekijk het maar! We zetten ergens de tent op! Nadat we netjes aangeven niet te willen verblijven, knalt hij de deur dicht. We lachen erom en voordat we er weet van hebben, maken we weer een bijzondere avond mee, even later, als we overnachten bij een traditionele familie een stukje af van de Panamericana.

OVERNACHTEN BIJ EEN TRADITIONEEL ECUADORIAANS GEZIN
We zien een klein aantal huisjes, zo’n 300 meter van de weg af, in de buurt van de spoorlijn. OK Gerrit, laten we het proberen! We naderen de huisjes en zien een oud vrouwtje in een poncho aardappels sorteren. Ze zit er gehurkt bij, lijkt een beetje wazig en kijkt wat schuchter. Er zijn ook een aantal kinderen in de buurt. We kijken wat in het rond en we zouden er kunnen kamperen. Maar hoe maak je je wensen duidelijk? Het is altijd even aftasten van beide kanten als je als vreemdeling het terrein betreedt van een inwoner. Vertrouwen winnen is de remedie. Ik benader haar, ga ook op de hurken zitten en probeer in mijn beste Spaans en met tekeningen uit te leggen of we mogen kamperen. Wie weet spreekt ze eerder Quichua dan Spaans, Ecuador is nl. tweetalig. Ze schijnt me te begrijpen, ik vraag voor de zekerheid nog eens en ze geeft permiso.
Even later komt er een jongere vrouw aan, eveneens in traditionele kleding. Ik vraag haar opnieuw of het goed is, dat we blijven overnachten op hun grond. Ze vindt het prima, wijst ons een goede plek aan en de kinderen helpen deze plek te ontruimen van stenen en oude autobanden. Even later helpen de kinderen het tentzeil uit te vouwen. Geweldig, wat een gastvrijheid en wat een verschil met de hoteleigenaar een stukje terug.

Kinderen zijn van nature nieuwsgierig, dat is fantastisch. Ze komen steeds een stukje dichterbij, observerend of ze mogen komen en of ze ons vertrouwen. Een glimlach doet veel, ze lachen verlegen terug. Onze ogen proberen elkaar te vinden. Niet lang daarna, als de tent is opgezet, zitten er zo’n 8 kinderen om ons heen. Wij laten kaarten zien van NL, schrijven op 1 kaart al hun namen en vragen hun naar enkele woorden in het Quichua. Ze hebben foto’s bij zich in mapjes van hun eigen familie en staan er versteld van en zijn trots, dat ze er zelf ook op staan. Van elke foto wordt uitgebreid verslag gedaan door deze lieve enthousiaste kinderen, we verstaan niet alles maar dat maakt niet uit. Ze zitten heel close bij ons. Het is wonderlijk, hoe je elkaar toch kunt vertrouwen in zo’n korte tijd. En als de kinderen ons vertrouwen, komen daarna ook de volwassenen een praatje maken. Kinderen voelen dat perfect aan. De volgende ochtend komen ze fluisterend heel zachtjes om de tent heen lopen, kijken zelfs door de raampjes en hebben niet door dat we ze zien…. Buenos dias zeggen we! De grotere kinderen gaan naar school, gewassen en gekamt en de kleine Nadine blijft thuis, samen met de oudere zus Isabella. Ze willen heel graag op de foto, we laten de foto’s zien op het digitale scherm en beloven deze op te sturen. De heer des huizes is muziekleraar en heeft op zijn werk een e-mail adres. Soms denk je, dat de bergvolkeren weinig weet hebben van de moderne maatschappij, maar dat is niet waar. Af en toe zie je een bergbewoner met een mobiele telefoon, dat is een grappig gezicht. Eigen cultuur behouden met een blik naar de moderne maatschappij. De kinderen gaan naar school en weten voldoende te vertellen buiten hun dorpsleven. Ze hebben een eigen keuze gemaakt! Wij zijn dankbaar om heel even dichtbij hun te mogen zijn.



We vervolgen de route, die steeds zwaarder wordt. Op 1 dag hebben we rond de 1000 meter hoogte afgelegd, maar tel je alle stijgingen bij elkaar op, komt het neer op 1700 meter hoogte overbrugging! Het landschap blijft bijzonder, je fietst op ongeveer 3000 meter en dan nog zie je grootse bergen! De flanken van de bergen zijn vaak gecultiveerd, veelal met gras of gewassen. IMG_8517.JPGRegelmatig passeer je een bergbewoner, die enkele schapen en geiten uitlaat om te grazen Er is sprake van extensieve veeteelt in dit gebied. Wat eten we onderweg? De lunch wordt hier almuerzo genoemd. Daar maken we vaak gebruik van. Je krijgt dan soep vooraf, meestal met een bonk vlees erin of kippenpootjes (geen billen maar pootjes zonder nagels). Daarna volgt een schotel met hoofdzakelijk witte rijst, beetje vlees en een beetje salade. En je krijgt altijd een glas vruchtensap. Meestal kost het 0,80 tot 1,20 euro. Varkensvlees is hier erg populair. Je ziet regelmatig hele varkens met kop, staart en poten voor een winkel hangen. Soms liggen ze op een tafel, vermoedelijk al gegrild en ze pulken het varkenshoofd leeg, niets wordt weggegooit. De aardappelen worden gebakken in varkensvet, dus mocht je cholesterolgehalte te laag zijn…. Wij vinden dit vlees er meestal niet zo betrouwbaar uitzien en eten dan liever voor de 20e keer pollo con arroz (kip met rijst). De cuy (cavia) is hier een specialiteit. Ze worden gegrild en zien er toch wel raar uit zonder het zachte poezelige vachtje. De medicijnmannen gebruiken de cavia om diagnoses te stellen. Men neme een cavia, beweegt deze over je hele lichaam, vervolgens snij je de cavia open, om te kijken welke organen niet goed zijn. Deze komen overeen met jouw kwalen en de medicijnman weet dan waar de pijn ligt. We willen nog wel een poging doen om een cavia te eten, het schijnt lekker te zijn.
We fietsen boven de wolken Gerrit, kijk maar! In Ecuador kun je soms boven de wolken fietsen en dat is een van mijn wensen. Het is ons gelukt, na lang ploeteren komen we weer eens op grote hoogte. In de verte in een dal schitteren de wolken als een schoon wit tapijt, alsof je erop kunt lopen. Het lijkt wel de Noordpool, alhoewel we daar nooit zijn geweest. Een bijzondere ervaring.

Ecuador is zwaar fietsen, maar het land biedt veel landschappelijke schoonheid. En zolang je door zulke prachtige landschappen fietst en de weg nog steeds verhard is, is het goed te doen. Ook al ga je op een dag van 3300 meter naar 1800 meter, opnieuw naar 3000 meter en naar 2200 meter en tot slot naar 2600 meter…. en zit je moe aan de maaltijd voor je uit te staren en duik je daarna je tent of je bed in.

Even relativerend. Fietsen in Ecuador is een goede training voor Peru, waar de bergen van de magisch hoge Andesketen nog hoger zijn, de wegen van mindere kwaliteit en er hogere eisen worden gesteld aan onze lichamelijke conditie. Een nieuwe uitdaging!