Tico en Tica op de fiets door Costa Rica


Het zou een titel voor een stripverhaal kunnen zijn. Wie weet kunnen we ooit onze belevenissen op die wijze gaan weergeven. Of wellicht meldt zich een spontane tekenaar.

We naderen de grens van Costa Rica. Costa Rica betekent “rijke kust” en de bewoners noemen ze hier Tica’s/vrouwen en Tico’s/mannen. Het land, dat vooral bekend staat om haar grote variatie in flora en fauna, prachtige stranden en vulkanen. Wij als natuurliefhebbers hopen enkele mooie dieren te zien en zijn benieuwd, wat het land nog meer voor ons in petto heeft. Costa Rica heeft ingezet op ecotoerisme en heeft daarmee een sterke marketingtroef in handen als Centraal Amerikaans land. Ze richten zich op een zekere exclusiviteit door relatief hoge prijzen te vragen, maar waarom ook niet? Ze hebben veel te bieden! Toch heeft er in het verleden een sterke mate van ontbossing plaatsgevonden. Terwijl in de veertiger jaren 90% bebost was is dat nu nog ongeveer 25-30%. Een belangrijk doel voor de ontbossing was het aanleggen van bananenplantages
IMG_7976.JPG en tevens andere vormen van landbouw voor economische doeleinden. Wat over is aan bebost gebied wordt nu grotendeels beschermd, alhoewel de financien daarvoor volgens deskundigen veel te beperkt zijn. Ondanks dit is Costa Rica het meest progressieve land in Latijns Amerika, dat aan natuurbehoud- en herstel doet! Er zijn nu meer dan 30 nationale parken. Even wat aantallen: Costa Rica telt 170 soorten amfibieen, 850 soorten vogels (50 soorten colibri’s, 15 soorten papagaai achtigen, 6 soorten toekans…), 35.000 soorten insecten, 200 soorten mammals, 220 soorten reptielen en aan planten telt dit kleine land 12.000 soorten! Kortom, een mekka voor dieren- en plantenfans!


COSTA RICA HEEFT MOOI PAPIERGELD
Costa Rica heeft prachtig geld! Het is een mooie marketingmiddel voor je land, want iedereen komt er mee in aanraking! De 4 belangrijkste vulkanen staan erop, een jaguar en een puma, een toekan en een stukje jungle. Ik (j) voel me de koning te rijk als er briefjes van 10.000 uit de geldautomaat ratelen. Gerrit, Costa Rica betekent niet voor niets Rijke Kust toch? 10.000 colones zijn bij nader inzien echter maar 20 euro waard. In alle andere landen werken ze met kleinere eenheden. Het voelt zelfs wat oud Europees met al die verschillende valuta. Mexico heeft pesos, Belize heeft Belize Dollars, Guatemala heeft Quetzals (zo heet de nationale vogel), Honduras werkt met lempiras en Nicaragua met cordobas. Canada heeft trouwens ijshockeyers op een van de briefjes staan. Stel je voor, wij zouden de gulden nog hebben. We zien het al voor ons…. prachtig gekleurd papiergeld met een tulpenlandschap, terpen, schiphol, Frau Antje met kaas, haring met ui, het Drentse landschap en niet te vergeten onze schaatsers in prachtige strakke oranje schaatstenue’s, de elfstedentocht of een historisch schaats-winterlandschap. Zou fantastisch zijn!


HOE ERVAREN WIJ COSTA RICA ALS FIETSERS?
Van fietsers, die ons vooruit zijn, zijn de berichten nog niet werelds. Het is er veel te duur, je komt moeilijk met je fiets bij de nationale parken, vanwege slechte gravelwegen. De Panamericana is soms erg smal, de steden zijn niet de meest sfeervolle en het is lastig keuzes maken, want blijven we over de Panamerica fietsen via de hoofdstad San Jose of kiezen we voor de Caribische kant? We hebben wel de hoop minimaal 1 toekan te zien, 1 brulaap en 1 luiaard! We kiezen uiteindelijk voor de Caribische kust en gaan daarna de grens met Panama over.

We fietsen de grens van Costa Rica over, het verkeer is niet superdruk, en de weg is van goede kwaliteit maar erg smal. Dat betekent bij 2 passerende trucks of bussen op jouw hoogte: de berm in en wachten. Opnieuw de weg op en zo herhaalt zich dit tafereel vaak, net als in Mexico. We zijn erin geoefend, maar leuk is het niet. Het is link. Het landschap is heldergroen, dat valt meteen op. Alles ziet er netjes onderhouden uit langs de weg en toch missen we het zwaaien van kinderen en volwassenen, de zeer regelmatige colastops en bewoning, want tussen de kleine plaatsen hier is nauwelijks bewoning te vinden. We kiezen voor de route langs de Caribbean, want in Belize vonden we deze relaxte Afro/Garifuno sfeer fantastisch. Bovendien hoef je dan niet over de Panamericana te fietsen en mijd je de grote hoofdstad San Jose. Wat je dan wel mist zijn de mooie pacifische stranden in het noordwestelijke Nicoya en een prachtig ongerept Parque Nacional Corcovado in het zuidwesten. Maar ook als fietsers moet je nog steeds keuzes maken en aangezien de regentijd is aangebroken en wij in de voorgaande landen veel tijd hebben doorgebracht door van oost naar west fietsen en andersom, is nu Zuid aan de beurt! Ons verblijf in Costa Rica blijft beperkt tot 11 dagen, de route was een prima keus en dat wat we gezien hebben vonden we zeer de moeite waard! Wij hadden niet teveel verwachtingen om honderden soorten dieren te zien, we zijn veel op de weg en bovendien als je een wandeling maakt moet je afwachten wat de natuur jou wil geven. Veel dieren zien in no time? Dan is een dierentuin een betere optie! Maar ben je natuurgeinteresseerde en heb je wat geduld, dan is het een bijzonder land!


DE REGENTIJD IS AANGEBROKEN
Zoals we zeiden, Costa Rica is groen en dat is niet voor niets zo. Na 1 dag begint het sinds maaaaaanden te regenen. In het begin vinden we dat nog wel lekker fris, maar na 2 uur onafgebroken miezerregen, kunnen we het alweer missen als kiespijn. De regen houdt aan, we zijn sijknat, wringen een aantal keren ons t-shirt uit, want voor een regenjas is het te warm. Als het dan echt met bakken uit de lucht komt, loodrecht naar beneden, schuilen we bij de plaatselijke supermarkt, eten een aantal chocoladerepen met de paarse verpakking en nemen we vervroegd een hotel. De volgende dag gaat het, het miezert alleen maar en we zien de vulkaan Arenal niet, omdat het onzettend grijs en grauw is met een miniscuul zonnestraaltje, het lijkt Ierland wel! Niet dat het in Ierland altijd regent, maar het frisse groen in combinatie met kale heuvels en af en toe een bui levert dit gevoel wel op. De route rondom het meer is schitterend, het lijkt op een aangelegde tuin. Prachtige bloemen en planten en eveneens mooie huizen, veelal door Europeanen opgekocht. Het wordt op het juiste moment droog, we zien howler apen in bomen klimmen en zelfs een prachtige toekan vliegen. Schitterend, de natuur is dichtbij, zomaar langs de kant van de weg, zeer bijzonder. De route is mooi, wel met regelmatig stijle stukjes. We zijn al vroeg gestart, rond 6.00 en hebben een vreemd dagdoel voor ogen: Deutsches Fruehstueck staat op een bord en dat bord zien we telkens weer. Duitsland is ons favoriete ontbijtland en we verheugen ons erop, ook al is het in Costa Rica!

Van een Ierland gevoel gaan we over naar een Bodensee Gefuehl. Rond 8.30 passeren we een bord met opschrift Kassler, Sauerkraut, Schweinebraten und Erdinger Pils!IMG_7904.JPG Ik heb een berenhonger en zeg: Gerrit, laten we een warme maaltijd gaan eten, zin in! Jeannette, weet je wel hoe laat het is dan? Nee, hoezo maakt dat wat uit dan? Ik heb geen besef meer van data, dagen, tijden en sinds kort kilometers (mijn teller is stuk) en ik draag ook geen horloge. Het is nog maar half 9. Oh, zo vroeg nog, ik dacht dat het al rond 12.00 uur was. Dit restaurant heeft zo vroeg nog geen maaltijden klaar man! OK, nou dan gaan we wel naar dat Duutse ontbijtding verderop! En dat doen we. Een prachtig ontbijtrestaurant met smaakvolle houten inrichting en van die leuke zachte Duitse bankjes!



We bestellen een ontbijt, waar je U tegen zegt. Einen Deutschen Brotteller mit einer Vielvalt an Wurst, Kaese und Brotsorten. Dat neem ik Gerrit! OK, ik wil graag als extraatje gebakken eieren, 3 mokken koffie en een vers geperste jus d’orange, Jeannette. Terwijl we normaal altijd naar de prijzen kijken, kan dat hier niet, want er staan geen prijzen bij en het interesseert ons ook helemaal niet. Dit alles met Duitse bediening. We zitten er wel 1,5 uur en genieten van wel 15 soorten beleg! Beleg met brood in plaats van brood met beleg, heerlijk! Als we verder gaan nemen we nog wat Kaesesahnekuchen und Chocoladekuchen mit! Een stukje verderop zien we een Zwitsers hotel met geraniums en balkons en daar kun je Zwitserse maaltijden eten. Het lijkt wel Europa! Costa Rica bevalt me wel Gerrit! We vervolgen de route, het regent niet meer en we zien de zeer indrukwekkende vulkaan Arenal met een mooie konische vorm. De Arenal werkt nog, je hoort zelfs af en toe gerommel en bij een heldere nacht kun je soms het lavavuur eruit zien spatten, het ziet eruit als vuurwerk, erg mooi, maar met veel bewolking zit dat er deze keer niet in. We fietsen verder naar Fortuna, voornamelijk bestaande uit 1 straat met hotels, winkeltjes en excursiebedrijven. Sinds tijden kamperen we weer eens en dat aan de voet van de vulkaan, schitterend! Voor het eerst, sinds we in Centraal Amerika zijn hebben we een tropengevoel. Het is vochtiger dan elders, ontzettend groen, je hoort junglegeluiden en we zien dieren (zie daarvoor de foto’s in het fotoalbum Costa Rica en Panama).

Eigenlijk wilden we naar het Nationale Park vlakbij Monteverde, maar er is vanaf deze kant lastig te komen. Als we de folder van Monteverde bestuderen zien we een veelvoud aan mogelijkheden. Van natuurwandelingen door de cloudy forest, tarzan uithangen door aan een kabel door het woud te vliegen, canopytrails volgen (hangbruggen door boomtoppen) en er zijn verschillende bezoekerscentra gericht op soorten kikkers, vlindertuinen enz. Het is vermoedelijk het bekendste park, waarbij voor alle verschillende onderdelen geld wordt gevraagd en dat loopt aardig in de bedragen. Wij besluiten vanwege de verre afstand en de kosten in een kleiner park een natuurwandeling te maken onder leiding van een gids en in combinatie met een eco-chocoladetocht, want wij zijn groots liefhebber van dit bruine goud!


ECOTOUR DE CHOCOLATE IN HET TAMARINO PRESERVE
Onze gids is uitstekend geschoold, van Indische afkomst en vergelijkt regelmatig de Indonesische tropen met Costa Rica. Hij vertelt dat de bonte vrucht van een soort bananenplant kolibri’s aantrekt, want kolibri’s komen op kleuren af en ze verspreiden het zaad. In Indonesie heb je deze plant ook maar de vruchten zijn niet gekleurd en er komen vleermuizen op af, want zij zien geen kleuren. De vleermuizen wonen in andere gebieden vaak in grotten. Hier in deze jungle bouwen ze hun eigen tent door grote bladeren dubbel te vouwen en daar gaan ze onder hangen. Een tent met een zekere donkerheid. Dan zien we bloei van een tropische boom en het ziet eruit als vacht, of een soort dode kattenvacht. Daar maken vogels nestjes van, lekker zacht spul. We krijgen trouwens laarzen te leen i.v.m. stekende megamieren.
We wandelen in een slakkentempo het bos door. YES, een toekan in zwartgeel, mooi! Onze tweede! Even later zien we een waterreigerachtige en we zien een vogel van de familie quetzal. De echt quetzal zien we niet, een prachtige vogel met velgroen punkhaar en een rode staart.
Lianen vind je in overvloed, deze zijn bijzonder dik en d.w.z. dat het een oud bos is. En zo leren we nog veel meer, bv. dat bepaalde planten zich sluiten om het vocht vast te houden als het gaat regenen. Het is een wonderlijke wereld, de tropen. Ik (j) probeer nog een megamier op de foto te krijgen, maar zij is me te snel af.


Hoe wordt chocolade gemaakt?
De cacaoboom is van oorsprong een boom die in een zeer vochtig en schaduwrijk klimaat groeit. Direct uit de stam komen kleine bloemetjes, ze zien er een beetje uit als sneeuwklokjes. Van de 2000 bloemen ontwikkelen zich ongeveer 30 tot een cacaovrucht en dat duurt zo’n 4 maanden. In deze cacaovrucht zitte pitten, die naar vruchten smaken. De pitten worden gedroogd en gebrand in een pan op een heet vuur. Nu kun je de pitten doppen, het schil moet er namelijk af en proef je een soort pure cacao, bitter van smaak. Deze pitten worden gemalen en er wordt suiker aan toegevoegd, eventueel later ook melk. Om het cacaopoeder te kunnen gebruiken, stop je het in een plastic zak en verhit je zo’n zakje.
En dan ontstaat er een heerlijke vloeibare massa chocolade! Hhhhmmmmmm. Hiermee mag ik (j) vormpjes vullen. We proeven de pure en de melkchocolade en het smaakt uitstekend. Geweldig leuk om te zien hoe chocolade gemaakt wordt. CR is trouwens geen exportland voor chocolade. De koffie is ook meer geliefd. Nigeria en Ghana exporteren 75% van dit bruine goud. Chocolade is gezond, net als rode wijn!
Het gaat hart- en vaatziekten tegen en geeft je een kick. Al tijdens de Azteken, Tolteken en Mayatijden werd chocolade als drankje geserveerd. Voor medische doeleinden, maar ook als elitedrankje met chili en andere pittige kruiden. De suiker was toen nog niet ontdekt.

De Maya’s hebben zelfs hun eigen cacaogod, want ze vinden cacao het voedsel van de goden. Cacaoboter heeft een bijzondere werking, ondanks dat het verzadigd vet is en daarmee tot de cholesterolverhogers behoort. Toch zorgt stearic acid, een onderdeel van de boter, dat het cholesterolgehalte juist niet verhoogd wordt, het verandert juist in oleic acid, een gezonde vetsoort. Chocolade voorkomt “inflammation processes” in het lichaam, vermindert hart- en vaatziekten. Eveneens bevat chocolade antioxidanten, die de vrije radicalen tegengaan, die mede kanker veroorzaken.
Chocolade heeft maar weinig caffeine, wel wordt het steeds meer gerelateerd aan het veroorzaken van migraine, allergieen en acne. Advies 3 keer per week 1-2 blokjes van een reep chocolade te eten.


PANAMA
Voor de meeste mensen zal Panama vooral bekend zijn vanwege het Panamakanaal, dat is aangelegd om scheepsverkeer mogelijk te maken tussen de Atlantische met de Pacifische oceaan. Een bijzonder belangrijke verkeersader. De afstand is niet meer dan ongeveer 50 kilometer. Het is altijd weer interessant om te zien, waarom een land bekendheid geniet. Symbolen zijn mooi en natuurlijk is er altijd veel meer dan dat! Panama is lang en slank en wordt in het midden gescheiden door de Cordillera Centraal, een lange bergrug. Het land heeft 1 vulkaan, de Baru en heeft 12 nationale parken. Net als andere Centraal Amerikaanse landen heeft Panama aan de Atlantische kant een laagland, waar bananenlandschappen te zien zijn. Vanwege de ligging aan Colombia/Zuid Amerika (migreren van dieren) heeft ook Panama een bijzondere soortenrijkdom. Als je naar de aantallen kijkt, doet het niet veel onder voor Costa Rica, alleen is de marketing minder sterk, bewust of onbewust. In het zuidoosten ligt het gebied Darien, een groot tropisch regenwoud. Dit gedeelte staat als ‘niet veilig’ bekend, wordt sterk afgeraden als reisregio. Delen ervan zijn niet te fietsen, vanwege de dichtheid en vochtigheid van het oerwoud. Eventueel kun je stukken per boot afleggen of per klein vliegtuig. Wij slaan dit stuk over, waarmee onze Centraal Amerika fietstour in Panama City eindigt.

Aan de Caribische kust bij het plaatsje Sixaola gaan we de Panamese grens over. Nou ja grens? Een oude spoorbrug. Al het verkeer moet over deze oude spoorbrug, die met planken is voorzien, zodat je er overheen kunt rijden. Wij wandelen over deze brug, want de planken zijn nauw en nat, dwz. spekglad en we kijken zo 20m naar beneden. De formaliteiten verlopen soepel en we stappen, opnieuw in kletterende regen op de fiets. Nu dragen we wel een regenjas, want je wordt op den duur toch koud. We besluiten in 1 keer door te fietsen naar de eilandenarchipel Bocas del Toro, voor een laatste keer snorkelen. Het is de belangrijkste duik/snorkellocatie van Panama! Er zijn bountyeilanden en ze hebben ook een directe dagelijkse vliegverbinding met Panama City! De fietsen mogen mee in de watertaxi en we blijven 2 dagen op het eiland Colon met de hoofdplaats Bocas. Mooie Caribische sfeer, pastelkleurige huizen, goede restaurants, maar regen, regen en regen… We gaan wel op snorkelexcursie, maar na 2 uurtjes komt het met bakken uit de lucht, als wij ons op een prachtig bountyeiland bevinden (Zapatilla). De andere toeristenbootjes gaan snel terug, wij blijven nog even. Ik (j) ga joggen op het strand in de kletterende regen en dat heeft wel wat! Het is maar hoe je het interpreteert, want ik had geen zin om mij de stemming te laten bederven door een ‘buitje’. Gerrit baadt in het warme en azuurblauwe water. Na een uurtje houden we het ook voor gezien en gaan als een stel verzopen katten terug. Geen vis gezien, dat is wel jammer, de wind was te heftig, waardoor we niet durfden te snorkelen.

Na dit avontuur gaat de tocht door Panama verder over vele zware heuvels, oneindig op en neer zonder hoogte af te leggen. En we overwinnen de Cordillera Centraal, want we moeten naar de andere kant, door het laagland loopt geen weg! Het is mistig bovenop de berg. De pas is rond de 1300 meter hoog en dat is in 1 dag niet niks als je vanaf zeeniveau komt fietsen. IMG_8095.JPG De totale hoogtemeters bedragen zelfs rond 1800 meter, vanwege het vele op en neergaan. Vele extreem stijle stukken, waardoor we regelmatig over de weg laveren, van links naar rechts. Normaal doe je dat met zeilen tegen de wind in, maar wij gebruiken de techniek om de stijlheid te beperken. Het lijkt wel synchroonzwemmen, synchroonfietsen dus! Daarna volgen we vanaf David de Panamericana naar Panama City, waar we nog zo’n 5 dagen over doen. Deze route is prachtig groen, weinig verkeer en met de Cordillera’s steeds naast je een favoriete route van ons! En dan zijn we er! In Panama, oftewel Panama City!


BEGELEID DOOR EEN POLITIE ESCORTE OVER DE PUENTE DE LAS AMERICAS (de kanaalbrug)
En daar staan we dan! Na 18.123 km gefietst te hebben van de taiiga in Alaska tot de tropen van Panama City, met 17 lekke banden, 10 kg lichter aan lichaamsgewicht, met een schat aan wonderlijke, inspirerende en wereldse momenten! We zien de prachtige boogvormige ovaalvormige brug voor ons, we maken eerst nog wat foto’s bij een uitkijkplek en dan komt het: de politieagent zegt dat wij niet per fiets de brug over mogen. We lachen en denken, hij grapt maar wat. Nee, it’s not allowed, because the road gets very narrow and it is very dangerous for you…. niet wetende dat in Mexico en sommige andere landen de straten veel gevaarlijker zijn…. Nou, mooie boel! We wachten het af en ondertussen schieten we wat foto’s. IMG_8161.JPGIk (j) zeg tegen de man, dat we ook wel willen wandelen, want aan de linkerkant is een apart afgebakende wandelstrook! Dit gaat lukken Gerrit! No senora, it’s not possible. Why not senor? Because sometimes people suicide…. Well, I am sure, we don’t do that after 18.123 km biking and suicide together with the bikes is quite complicated… I am sorry, I will call a pickuptruck for you. Baaaalen zeg, onze Zwitserse fietsvrienden was het ook al niet gelukt. En dan ongeveer een half uurtje later, na het bespreken van de beste WK voetbalteams, komt de pickuptruck, zelfs met chieff en nog 2 agenten sterk. Ze zien onze fiets, tja… hoe moeten die nu in de pickup… beetje te klein. De chief zegt met strakke uitstraling dat wij toch maar moeten fietsen, voorop, en dan volgen zij in escorte om het verkeer af te houden. Si senor, gracias senor! We voelen het bloed stromen, de adrenaline komt eraan, stappen snel op ons fietsje en ik zeg tegen Gerrit, niet te snel fietsen, want ik wil hier van genieten! En dat doen we, langzaam fietsen we de boogbrug eerst een stukje naar boven en dan daalt het af op de brug. Gerrit voorop, ik erachter en dan de volgwagen met 3 man sterk!

We zien de moderne skyline van Panama City, de pacifische oceaan, het oude stadscentrum en onder ons de scheepvaart! Wat een waanzinnig kickmoment! En we hoeven niet eens op het verkeer te letten. Ik (j) heb het gevoel een Tour de Feminine te hebben gereden en als winnares te finishen….. dat slaat nergens op, maar met een ruime fantasie….
We hebben het gered Gerrit, Centraal Amerika zit erop!